Rak płaskonabłonkowy u psa – objawy, diagnostyka i leczenie nowotworu skóry

Rak płaskonabłonkowy to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów skóry u psów. Choć sama nazwa brzmi groźnie, odpowiednio wczesne rozpoznanie i leczenie mogą uratować życie pupila i poprawić jego komfort. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest ten nowotwór u psa, jakie daje objawy, na czym polega diagnostyka i jakie są metody leczenia.

Rak płaskonabłonkowy u psów, zwany też SCC (ang. Squamous Cell Carcinoma), to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonkowych skóry. Występuje stosunkowo często i zalicza się go do najczęstszych nowotworów skóry u psów, obok guzów komórek tucznych (mastocytoma) czy chłoniaków. Najczęściej pojawia się u starszych psów, ale zdarza się także u młodszych zwierząt.

Nowotwór ten lokalizuje się zazwyczaj na obszarach narażonych na promieniowanie słoneczne – np. na brzuchu, małżowinach usznych czy powiekach. Szczególnie groźna jest odmiana raka płaskonabłonkowego palca u psów, który często wymaga zabiegu chirurgicznego amputacji kończyny, aby zapobiec dalszemu rozwojowi raka i przerzutom.

Warto zaznaczyć, że rak skóry u psów występuje częściej u niektórych ras psów – np. labradorów, bokserów czy bullterrierów. Predysponować do rozwoju raka mogą również czynniki środowiskowe, przewlekłe stany zapalne skóry i osłabienie układu odpornościowego.

Objawy choroby rozwijają się stopniowo i często są bagatelizowane przez właścicieli. Typowe objawy raka sutka u psa i kota różnią się od tych w przypadku skóry, dlatego warto wiedzieć, jak rozpoznać zmiany skórne typowe dla raka płaskonabłonkowego.

Do najczęstszych objawów należą:

• obecność twardego guzka lub guza nowotworowego na skórze,
• owrzodzenia, które nie goją się przez dłuższy czas,
• krwawienie lub sączenie się wydzieliny ze zmiany,
• ból przy dotyku, szczególnie w okolicy pazura, jamy ustnej czy kończyn,
• powiększone węzły chłonne w pobliżu guza, co może świadczyć o przerzutach,
• objawy ogólne, takie jak apatia, spadek apetytu i pogorszenie stanu zdrowia psa.

Warto podkreślić, że rak płaskonabłonkowy rogowaciejący często przybiera postać zgrubiałych, twardych guzów skóry, które mogą ulegać rozpadowi i powodować silny dyskomfort. Odmiana rogowaciejąca charakteryzuje się tym, że w obrębie guza dochodzi do nadmiernego rogowacenia (tworzenia keratyny), co powoduje, że guz jest twardy, zgrubiały, często o chropowatej powierzchni.

Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie. Diagnostyka rozpoczyna się od dokładnego badania klinicznego przez lekarza weterynarii. Każdy guz skóry u psów wymaga oceny – czy guz jest łagodny (niezłośliwy), czy ma charakter złośliwy.

Do najważniejszych metod diagnostycznych należą:

• biopsja – pobranie próbki tkanki i ocena pod mikroskopem,
• badanie histopatologiczne – pozwala potwierdzić, że zmiana ma charakter nowotworowy,
• badanie krwi i obrazowanie (RTG, USG) – ocena ogólnego stanu zdrowia psa i sprawdzenie, czy nie ma przerzutów do innych narządów (np. śledziony czy płuc).

Diagnoza stawia się na podstawie badania histopatologicznego, które potwierdza obecność komórek nowotworowych i określa charakter procesu nowotworowego. Wczesne rozpoznanie zwiększa szansę na całkowite wyleczenie.

Najskuteczniejsza metoda leczenia polega na chirurgicznym usunięciu zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek.

W bardziej zaawansowanych przypadkach stosuje się dodatkowe metody, takie jak:

• radioterapia – wykorzystanie promieniowania w celu niszczenia komórek nowotworowych,
• chemioterapia – szczególnie wtedy, gdy nowotwór u psa daje przerzuty,
• terapia miejscowa – np. maści cytostatyczne w przypadku niewielkich zmian skórnych,
• terapie wspomagające – Terapia przeciwbólowa oraz odpowiednia suplementacja diety odgrywają kluczową rolę w poprawie komfortu życia psa zmagającego się z chorobą nowotworową.

Onkologia weterynaryjna rozwija się dynamicznie i lekarze weterynarii mogą dziś zaproponować różne rozwiązania w zależności od rodzaju nowotworu, stadium postępu choroby, lokalizacji guza i ogólnego stanu zdrowia psa.

Jeśli guz znajduje się na palcu – często konieczna jest amputacja zajętego palca (lub kilku palców), by usunąć wszystkie komórki nowotworowe i zapobiec nawrotom. Wczesna amputacja daje duże szanse na zatrzymanie rozwoju choroby i ochronę przed groźnymi przerzutami do płuc czy wątroby. Choć decyzja o takim zabiegu bywa dla właściciela trudna, w praktyce większość psów bardzo szybko uczy się funkcjonować z tą zmianą. Niezależnie od tego, który palec został usunięty, czworonogi zwykle odzyskują pełną sprawność w zaskakująco krótkim czasie i wracają do swojej codziennej radości życia.

Jeśli podczas badań okaże się, że nowotwór zdążył już zaatakować węzły chłonne, lekarz weterynarii omówi z opiekunem dalsze możliwości – od usunięcia zajętych węzłów, aż po amputację całej kończyny. W wielu przypadkach takie rozwiązanie, choć poważne, pozwala psu żyć komfortowo jeszcze przez długie lata.

Rokowania zależą od wielu czynników: wielkości guza, stopnia zaawansowania nowotworu i obecności przerzutów. W przypadku wczesnego stadium choroby i całkowitego usunięcia guza rokowania są dobre. Niestety, jeśli guz jest złośliwy i pojawiają się przerzuty do węzłów chłonnych czy płuc, rokowanie jest ostrożne.

Profilaktyka raka skóry u psów polega przede wszystkim na regularnym badaniu skóry pupila. Każdy guzek, owrzodzenie czy rana, która nie goi się w ciągu 2–3 tygodni, powinna być zbadana przez lekarza weterynarii. Warto badać psa pod kątem zmian skórnych szczególnie wtedy, gdy jest to pies w wieku starszym lub rasa predysponowana.

Dzięki regularnym kontrolom można wcześnie wykryć rozwój nowotworu i wdrożyć odpowiednie leczenie, co znacząco poprawia jakość życia psa i szansę na całkowite wyleczenie.

Choć podstawą terapii są metody onkologiczne – chirurgiczne usunięcie guza, chemioterapia czy radioterapia – coraz częściej właściciele pytają, czy można wspomagać leczenie ziołami.

Niektóre naturalne preparaty (np. kurkuma, aloes czy zielona herbata) mogą działać wspierająco – łagodzić stany zapalne, wspomagać odporność i poprawiać ogólny stan skóry psa. Jednak stosowanie ziół powinno być zawsze konsultowane z lekarzem weterynarii, ponieważ mogą one wchodzić w interakcje z lekami onkologicznymi.

Zioła nie zastąpią klasycznych metod leczenia raka, ale mogą być pomocnym elementem terapii wspierającej, poprawiając komfort i samopoczucie pupila. Odpowiednia suplementacja naturalnymi preparatami może skutecznie zapobiegać zaburzeniom homeostazy wywołanym przez rozwijający się proces nowotworowy, a także wspierać organizm w walce ze stresem chorobowym. Dodatkowo pomagają łagodzić skutki uboczne związane z leczeniem onkologicznym, takie jak osłabienie, utrata apetytu czy problemy żołądkowo-jelitowe, co realnie przekłada się na lepszą jakość życia pupila.

Rak płaskonabłonkowy u psów to złośliwy nowotwór, który rozwija się z komórek skóry i często lokalizuje się w obrębie jamy ustnej, kończyn czy pazura. Objawy choroby obejmują guz, owrzodzenia i zmiany skórne, które nie goją się samoistnie. Wczesne rozpoznanie i podjęte leczenie – głównie chirurgiczne – dają najlepsze rokowania.

Dzięki diagnostyce (biopsja, badanie histopatologiczne) i nowoczesnym metodom terapii onkologicznej można skutecznie leczyć raka płaskonabłonkowego u psów, poprawiając jakość i długość życia pupila.

Jeśli zauważysz niepokojące zmiany skórne u swojego psa – nie zwlekaj. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii, aby w porę wykryć proces nowotworowy i zwiększyć szanse na całkowite wyleczenie.